Tỉ giá trong giao dịch tên miền: chốt bằng đồng nào và chốt lúc nào

Đây là chi tiết nhỏ gây tranh cãi lớn: hai bên chốt “năm nghìn đô”, hai tuần sau bên mua chuyển tiền và số tiền quy đổi đã khác. Ai chịu phần chênh?

Ba câu hỏi phải trả lời trong thoả thuận

Câu 1 — Giá tính bằng đồng nào? Nếu ghi bằng ngoại tệ, đó là nghĩa vụ tính bằng ngoại tệ và bên mua chịu rủi ro tỉ giá. Nếu ghi bằng đồng Việt Nam, bên bán chịu.

Câu 2 — Nếu quy đổi thì theo tỉ giá nào? Tỉ giá của ngân hàng nào, loại tỉ giá gì (mua vào, bán ra, chuyển khoản). Chênh lệch giữa các loại này không nhỏ.

Câu 3 — Tại thời điểm nào? Ngày ký thoả thuận, ngày chuyển tiền, hay ngày tiền tới nơi.

Ba câu này viết được trong một dòng: “Giá X đô-la Mỹ, quy đổi theo tỉ giá bán ra của [ngân hàng] tại ngày chuyển tiền.”

Vì sao chênh lệch không nhỏ như tưởng

Có hai lớp chênh cộng lại:

Lớp 1 — chênh giữa tỉ giá tham chiếu và tỉ giá bán ra. Khi bạn mua ngoại tệ, bạn trả theo tỉ giá bán ra, luôn cao hơn tỉ giá tham chiếu mà bạn thấy trên các trang tin.

Lớp 2 — biến động theo thời gian. Giữa lúc chốt và lúc chuyển có thể vài ngày tới vài tuần.

Với giao dịch giá trị lớn, hai lớp này cộng lại thành con số đáng để bàn trước chứ không phải bỏ qua.

Ba cách xử lý

Cách 1 — Chốt bằng đồng Việt Nam

Đơn giản nhất cho bên mua Việt Nam. Bên bán chịu rủi ro tỉ giá, nên họ thường tính thêm một khoản dự phòng vào giá.

Hợp lý khi cả hai bên đều ở Việt Nam, hoặc khi bên bán chấp nhận nhận đồng Việt Nam.

Cách 2 — Chốt bằng ngoại tệ, ghi rõ tỉ giá tham chiếu

Phổ biến với giao dịch quốc tế. Bên mua chịu rủi ro nhưng biết trước quy tắc quy đổi nên không có bất ngờ.

Cách 3 — Chốt bằng ngoại tệ, đặt khung biến động

Thoả thuận rằng nếu tỉ giá biến động quá một ngưỡng nhất định trước ngày chuyển, hai bên sẽ bàn lại. Cách này công bằng nhưng phức tạp, chỉ nên dùng với giao dịch lớn và thời gian thực hiện dài.

Lưu ý riêng cho bên bán Việt Nam

Nếu bạn bán và nhận ngoại tệ, số tiền đồng Việt Nam bạn thực nhận phụ thuộc tỉ giá mua vào của ngân hàng tại ngày nhận — thấp hơn tỉ giá bán ra.

Nghĩa là con số đô-la trên thoả thuận không phản ánh đúng số tiền bạn cầm về. Tính trước bằng tỉ giá mua vào để biết mình thật sự nhận bao nhiêu, rồi so với điểm đi bỏ của mình.

Với giao dịch có nhiều đợt thanh toán

Nếu trả góp bằng ngoại tệ trong nhiều tháng, rủi ro tỉ giá nhân lên theo số đợt. Nên chốt rõ ngay từ đầu: mỗi đợt quy đổi theo tỉ giá tại ngày của đợt đó, hay cố định theo tỉ giá ngày đầu.

Cả hai cách đều dùng được, miễn là được viết ra — điều tệ nhất là để mơ hồ rồi tranh luận ở đợt thứ ba.

Một dòng giải quyết tất cả

Trong thoả thuận, thêm đúng một dòng ghi rõ đồng tiền, tỉ giá tham chiếu và thời điểm áp dụng. Dòng đó mất ba mươi giây để viết và loại bỏ hoàn toàn một nhóm tranh cãi.

Các tên miền tại Tên Miền Đẳng Cấp niêm yết giá bằng đồng Việt Nam nên không phát sinh vấn đề này.